W południowej części gwiazdozbioru Jaszczurki, około 2 stopni poniżej gwiazdy 6 Lac o jasności 4,5 magnitudo, znajduje się mgławica LBN 437 „Gekon”. Numer katalogowy LBN 437 odnosi się do centralnej ciemnej mgławicy. Znajduje się ona w środku znacznie większego obszaru HII Sharpless 126. Ciemna mgławica wykazuje czerwonawy blask wodorowy na krawędziach. Wierzchołek mgławicy wskazuje dokładnie w kierunku źródła jonizacji, gwiazdy 10 Lacertae, która znajduje się poza kadrem.
Zdjęcie wykonano 19 października 2025 r. podczas obserwacji komety C/2025 Lemmon, krótkim refraktorem ED 76mm f 4,5 zawieszonym na teleskopie BAJ, kamerą ASI 294mm przez filtry LRGBHa o łącznym czasie naświetlania 240 min.
Lacerta (Jaszczurka) to niewielki i niepozorny gwiazdozbiór wciśnięty miedzy Andromedą i Łabędziem. Wyznaczony przez Jana Heweliusza około 1687 roku i opublikowany w 1690 roku w atlasie „Firmamentum Sobiescianum”* Na niebie zajmuje powierzchnię 201 stopni kwadratowych, najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru o jasności 3,77 magnitudo jest gwiazdą podwójną** pozostałe mają jasność nie więcej niż 4 magnitudo przez co, żadna nie posiada nazwy własnej a jedynie oznaczenia liczbowo literowe.
- w Bibliotece Obserwatorium PPSAE posiadamy edycję fascimiliową Firmamentum Sobiescianum wydaną przez Zakład Narodowy Osolińskich- Wydawnictwo Ossolineum we Wrocławiu w roku 1987 w nakładzie 1200 numerowanych egzemplarzy.
Edycję faksymilową FIRMAMENTUM SOBIESCIANUM przygotowano na podstawie starodruków w Bibliotece Polskiej Akademii Nauk, reprodukcje w oryginalnej wielkości wykonano z egzemplarzy oznaczonych sygnatura Ta 2360 2′ i Uph 1707 2′, zdobnictwo oprawy przejeto z egzemplarza oznaczonego sygn. Ta 2359 2′. Dedykacja autorska, list Elżbiety Heweliuszowej oraz portret Jana Heweliusza pochodzą z pierwszej części Prodomus Astronomiae. Mapy półkul północnej i południowej umieszczono na końcu rycin zgodnie z kolejnościa wyznaczono przez Jana Heweliusza w spisie rycin uranograficznych; w starodrukach znajduja sie one we wstepie.
W Jaszczurce nie znajdziemy wiele obiektów DS do obserwacji wizualnych. Najjaśniejsza gromada otwarta C 16 (NGC 72430) ma jasność 6,4 magnitudo a widoczna 3,5 stopnia poniżej NGC 7209, w Stellarium nazwana „Drunken Lizard”- ma jasność 7,7 magnitudo. Pozostałe gromady otwarte nie przekraczają 9 magnitudo. Ciekawą gwiazdą podwójną jest 8 Lacertae*** to układ wielokrotny czterech białych gwiazd. Główna para ma wielkości 5,7 i 6,5 magnitudo a rozdzielona jest o 22 sekundy łuku. Około 2,4 razy dalej znajdują się kolejne dwa składniki o wielkościach 10,5 i 9,3 magnitudo.
Niedostatek w zakresie obserwacji wizualnych, gwiazdozbiór Jaszczurki rekompensuje obiektami dla astrofotografii, zarówno krótkoogniskowymi teleskopami jak i długoogniskowych, o większych średnicach. Południowa część gwiazdozbioru obfituje w liczne galaktyki z katalogu PGC, widoczne nawet na zdjęciu z ogniskowej 324 mm, oraz rozległe ciemne mgławice widoczne na tle czerwonej poświaty obszarów Ha.
** więcej o α lacertae: https://theskylive.com/sky/stars/alpha-lacertae-star
*** więcej info o 8 Lacertae: https://theskylive.com/sky/stars/8-lacertae-star
opracowanie:Karol Wenerski
