Rozbłysk słoneczny klasy x spowodował spektakularną zorzę

Wieczorem 18 stycznia 2026 roku o godzinie 18:09 UT wybuchła plama słoneczna 4341 , wywołując gigantyczny rozbłysk słoneczny klasy X 1,9. Eksplozja trwała kilka godzin, co czyni ten rozbłysk jeszcze potężniejszym, niż sugerowałaby jego wartość. Ten intensywny wybuch energii wyemitował w kierunku Ziemi szybko poruszający się obłok materii słonecznej i pól magnetycznych (CME).

obraz Słońca i położenie plamy słonecznej AR 4341 w momencie wygenerowania CME, źródło NASA/SDO
CME, źródło NOAA

Kiedy CME dotarł on do naszej planety wieczorem 19 stycznia, wywołał potężną i bardzo widowiskową burzę geomagnetyczną klasy G4. CME uderzył w ziemską magnetosferę 19 stycznia około godziny 19:30 UT , powodując gwałtowny wstrząs, który natychmiast zaburzył pole magnetyczne Ziemi.
 

indeks Kp 19/20 stycznia, źródło: spaceweather.com

Aby zrozumieć, co wydarzyło się później, trzeba wiedzieć, czym jest Bz . Bz opisuje, czy pole magnetyczne Słońca jest skierowane na północ, czy na południe. To pole magnetyczne jest przenoszone do Układu Słonecznego przez wiatr słoneczny . Jeśli Bz jest skierowane na południe, wiatr słoneczny znacznie łatwiej przedostaje się do ziemskiej magnetosfery.

Podczas początkowej fazy uderzenia CME, wskaźnik b/z silnie opadł na południe. Pozwoliło to na efektywny przepływ energii wiatru słonecznego do ziemskiego pola magnetycznego. Ta interakcja szybko doprowadziła do burzy geomagnetycznej o poziomie G4 , z kp (wskaźnik zaburzeń magnetycznych) przekraczającym 8.

CME, który uderzył w Ziemię, pokonał przestrzeń między Słońcem a Ziemią w zaledwie około 25 godzin. To bardzo szybko . Dla porównania, większość CME potrzebuje 3 lub 4 dni, aby dotrzeć do Ziemi. Wysoka prędkość tego CME (~1660 km/s) plasuje go w czołówce kilku procent wszystkich CME obserwowanych w ciągu ostatnich 30 lat. 20 stycznia, w miarę jak Ziemia przesuwała się po śladzie superszybkiego CME, który uderzył 19 stycznia, nadal trwały burze geomagnetyczne od G1 do G3.

Członkowie naszego Stowarzyszenia byli jak zawsze na posterunku i prowadzili obserwacje wizualne oraz fotograficzne z różnych miejsc w kraju i za granicą (Niemcy i USA). Poniżej prezentujemy próbkę ich dokonań).

Zorza polarna 19 stycznia/ foto: Marek Nikodem
Zorza polarna 20 stycznia, okolice Obserwatorium w Niedźwiadach/foto: Marek Nikodem
Zorza polarna 20 stycznia, Jezioro Żnińskie /foto: Bartek Pilarski
Zorza polarna nad Biskupicami/foto: Joanna Fengler
Zorza polarna nad Obserwatorium Astronomicznym w Piwnicach/foto: Piotr Wieczorek
Zorza nad Kalifornią, szerokość geograficzna 34° ! / foto: Marcin Grzybowski


↓ Foto: Marek Nikodem ↓

↓ Joanna Fengler↓



↓ foto: Bartek Pilarski↓

↓ foto: Piotr Wieczorek↓

↓ Mariusz Krall ↓

↓ Marcin Grzybowski ↓

opracował: Marek Nikodem

Komentowanie jest wyłączone